पिंपरी-चिंचवड, दि. १७ जुलै : सायबर फसवणुकीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या ‘म्युल’ (Mule) बँक खात्यांविरोधात पिंपरी-चिंचवड पोलिसांनी ‘ऑपरेशन म्युल हंट’ अंतर्गत मोठी कारवाई करत पाच संशयित म्युल खात्यांचा पर्दाफाश केला आहे. या खात्यांमधून अवघ्या काही दिवसांत कोट्यवधी रुपयांचे संशयास्पद व्यवहार झाल्याचे तपासात समोर आले असून, संबंधित खातेदारांविरोधात पाच स्वतंत्र गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत.
सायबर गुन्हेगार स्वतःची बँक खाती न वापरता सर्वसामान्य नागरिक, विद्यार्थी किंवा आर्थिक गरज असलेल्या व्यक्तींची बँक खाती कमिशन किंवा पैशांचे आमिष दाखवून वापरतात. अशा खात्यांना ‘म्युल खाते’ म्हटले जाते. या खात्यांत सायबर फसवणुकीची रक्कम जमा करून ती इतर खात्यांत वळवली जाते किंवा रोख स्वरूपात काढली जाते.
सध्या शेअर मार्केट गुंतवणूक, ‘डिजिटल अरेस्ट’, पार्ट-टाईम जॉब अशा विविध प्रकारच्या सायबर फसवणुकीत अशा म्युल खात्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होत असल्याचे पोलिसांनी स्पष्ट केले आहे.
तपासादरम्यान गृह मंत्रालयाच्या National Cyber Crime Reporting Portal (NCRP) आणि SAMVAYA Portal वरील माहितीचे विश्लेषण करून पिंपरी-चिंचवड परिसरातील संशयास्पद खात्यांची पडताळणी करण्यात आली. त्यामध्ये पाच म्युल खाती उघडकीस आली.
सायबर पोलीस ठाण्यात दाखल गुन्हा क्र. २३/२०२६ मध्ये GENIUS ENTERPRISES या नावावरील YES बँकेच्या खात्यात अवघ्या ११ दिवसांत ९३.६२ लाख रुपये जमा झाल्याचे आढळले असून, त्या खात्याविरोधात देशभरातील १३ सायबर तक्रारी नोंद आहेत.
गुन्हा क्र. २५/२०२६ मध्ये ABHIJIT WEB DEVELOPER या नावावरील बँक ऑफ महाराष्ट्रच्या खात्यात ५४.६२ लाख रुपये संशयास्पद व्यवहार झाल्याचे निष्पन्न झाले असून, त्या खात्यावर दोन तक्रारी आहेत.
गुन्हा क्र. २६/२०२६ मध्ये Salve Developer या खात्यात १६.९७ लाख रुपये, तर गुन्हा क्र. २७/२०२६ मध्ये राहुल राठोड यांच्या खात्यात ३४.३७ लाख रुपये संशयास्पद व्यवहार झाल्याचे समोर आले असून, दोन्ही खात्यांवर प्रत्येकी सात सायबर तक्रारी नोंद आहेत.
काळेवाडी पोलीस ठाण्यातील गुन्हा क्र. २९९/२०२६ मध्ये थेरगाव येथील एका १९ वर्षीय युवकाच्या खात्यात २३.२३ लाख रुपये संशयास्पद व्यवहार झाल्याचे तपासात उघड झाले असून, त्या खात्यावर गुजरात व दिल्ली येथील दोन तक्रारी नोंद आहेत.
‘ऑपरेशन म्युल हंट’ अंतर्गत म्युल खात्यांची ओळख पटविणे, खातेदार व रॅकेटमधील मुख्य आरोपींना अटक करणे, संशयित खाती गोठविणे (फ्रीझ/लियन), सायबर फसवणुकीतील पैशांचा प्रवाह उघड करणे आणि बँका व राज्य सायबर पोलिसांमधील समन्वय वाढविणे ही प्रमुख उद्दिष्टे असल्याचे पोलिसांनी सांगितले.
ही कारवाई पोलीस आयुक्त विनयकुमार चौबे, सहपोलीस आयुक्त डॉ. शशिकांत महावरकर, अपर पोलीस आयुक्त (गुन्हे) सारंग आवाड, पोलीस उपायुक्त (गुन्हे) रोहिदास पवार आणि सहाय्यक पोलीस आयुक्त (आर्थिक व सायबर) रोहिणी बानकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली सायबर पोलीस ठाणे व काळेवाडी पोलीस ठाण्याच्या पथकाने केली.
नागरिकांना पोलिसांचे आवाहन
सायबर गुन्हेगार कंपनीचे पैसे, गेमिंग फंड, जीएसटी परतावा, कर्जाची रक्कम किंवा सीबील स्कोअर वाढविण्याचे आमिष दाखवून बँक खाते मागतात. नागरिकांनी कोणत्याही परिस्थितीत स्वतःचे बँक खाते, एटीएम कार्ड, इंटरनेट बँकिंगची माहिती किंवा खात्याशी जोडलेले सिमकार्ड इतरांना देऊ नये, असे आवाहन पोलिसांनी केले आहे.
सायबर फसवणुकीचा संशय आल्यास तात्काळ १९३० या हेल्पलाईनवर संपर्क साधावा किंवा www.cybercrime.gov.in या संकेतस्थळावर तक्रार नोंदवावी, असेही आवाहन करण्यात आले आहे.