मुंबई दिं.१८ मे २०२६ ।। महाराष्ट्राच्या राजकारणात निवडणूक म्हणजे एखाद्या गावच्या जत्रेसारखीच — ढोल-ताशे, घोषणा, नाराज नेते, खुश कार्यकर्ते आणि क्षणाक्षणाला बदलणारी राजकीय समीकरणे! विधानसभा निवडणुकीची धूळ अजून पूर्णपणे खाली बसलेली नसतानाच आता विधान परिषदेच्या १६ रिक्त जागांसाठी पुन्हा एकदा राजकीय रणधुमाळी रंगणार आहे.
भारतीय निवडणूक आयोगाने स्थानिक स्वराज्य संस्था मतदारसंघातील रिक्त जागांसाठी निवडणूक कार्यक्रम जाहीर केला असून, १८ जून रोजी मतदान तर २२ जून रोजी मतमोजणी होणार आहे. या जागा दीर्घकाळ रिक्त राहिल्यामुळे अनेक इच्छुकांचे राजकीय गणित अधांतरी होते. महाराष्ट्राच्या राजकारणात एखादं पद रिक्त राहिलं की इच्छुकांची रांग एखाद्या तत्काळ रेल्वे तिकिटापेक्षाही मोठी लागते, अशीच परिस्थिती सध्या पाहायला मिळत आहे.
निवडणुकीची घोषणा होताच पक्ष कार्यालयांमध्ये गुप्त बैठका, रणनीती आखणी आणि कार्यकर्त्यांच्या हालचालींना वेग आला आहे. विधान परिषद निवडणुकीत स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे सदस्य निर्णायक भूमिका बजावतात. नगरसेवक, जिल्हा परिषद सदस्य, पंचायत समिती प्रतिनिधी यांच्या मतांवरच या निवडणुकीचे भवितव्य अवलंबून असते. त्यामुळे सध्या स्थानिक पातळीवरील नेत्यांचा ‘भाव’ चांगलाच वाढल्याचे चित्र आहे. कालपर्यंत फोन न उचलणाऱ्या नगरसेवकांना आता मोठमोठ्या नेत्यांचे फोन येत असल्याच्या चर्चा राजकीय वर्तुळात रंगू लागल्या आहेत.
महायुती आणि महाविकास आघाडी या दोन्ही बाजूंनी जोरदार मोर्चेबांधणी सुरू झाली असून, “कोण कुणाच्या गळाला लागणार?” याची कुजबुज वाढू लागली आहे. सोलापूर, नांदेड, पुणे, रायगड, औरंगाबाद ते गडचिरोलीपर्यंत अनेक जिल्ह्यांत राजकीय हालचालींना वेग आला आहे. उमेदवारी अर्ज दाखल होण्यापूर्वीच काही इच्छुकांनी बॅनरबाजी सुरू केली असून अभिनंदनाचे फलकही तयार ठेवल्याची चर्चा आहे.
दरम्यान, निवडणूक आयोगाने आचारसंहिता लागू केल्यानंतर प्रशासन सतर्क झाले असले, तरी महाराष्ट्राच्या राजकारणात आचारसंहिता लागू झाली की नेत्यांची “सर्जनशीलता” आणखी वाढते, हा अनुभव नवीन नाही. काही ठिकाणी सामाजिक कार्यक्रमांच्या निमित्ताने राजकीय भेटीगाठी वाढत आहेत, तर काही नेते लग्नसमारंभ, सत्कार सोहळे आणि स्थानिक कार्यक्रमांमधून आपली राजकीय उपस्थिती दाखवू लागले आहेत.
विधान परिषद निवडणुका थेट जनतेच्या मतदानातून होत नसल्या तरी त्यामागचे राजकारण विधानसभा निवडणुकीइतकेच रंगतदार मानले जाते. येथे मतदार कमी असले तरी प्रत्येक मताचे महत्त्व मोठे असते. त्यामुळे पुढील काही दिवसांत आरोप-प्रत्यारोप, नाराज नेत्यांचे नाट्य, गुप्त बैठका आणि राजकीय उलथापालथ यांचा सिलसिला पुन्हा रंगण्याची चिन्हे आहेत.
एकंदरीत, महाराष्ट्राचे राजकारण हे नाटक, थरार आणि विनोद यांचे अनोखे मिश्रण मानले जाते आणि आगामी विधान परिषद निवडणूक म्हणजे त्या राजकीय मालिकेचा आणखी एक रंगतदार भाग ठरणार, यात शंका नाही.
